Trong thời gian gần đây, một số vấn đề như giáo dục cho học sinh "kỹ năng sống", "kỹ năng mềm", ...Vậy, những khái niệm đó cụ thể là gì ? Trong bài viết này, ndcmath sẽ tóm lược một số nội dung cơ bản về Kỹ năng sống cho học sinh THPT, đây là phần lược trích trong nội dung tập huấn về công tác giáo dục.



1.Kỹ năng sống(KNS) là năng lực/khả năng tâm lý - xã hội của con người có thể ứng phó với những thách thức trong cuộc sống, giải quyết các tình huống một cách tích cực và giao tiếp có hiệu quả.

2.Cách phân loại của UNESCO:
+ Kĩ năng nhận thức: tư duy phê phán, giải quyết vấn đề, nhận thức hậu quả, ra quyết định, khả năng sáng tạo, tự nhận thức về bản thân, đặt mục tiêu, xác định giá trị…
+ Kĩ năng đương đầu với xúc cảm: động cơ, ý thức trách nhiệm, cam kết, kiềm chế căng thẳng, kiểm soát được cảm xúc, tự quản lí, tự giám sát và tự điều chỉnh…
+ Kĩ năng xã hội hay kĩ năng tương tác: kĩ năng giao tiếp, tính quyết đoán, kĩ năng thương thuyết hay từ chối, lắng nghe tích cực, hợp tác, sự thông cảm, nhận biết sự thiện cảm của người khác…
+ KNS thể hiện trong những vấn đề cụ thể khác nhau trong đời sống xã hội như: Các vấn đề về giới tính, sức khoẻ sinh sản; Vệ sinh an toàn thực phẩm, vệ sinh sức khoẻ, vệ sinh dinh dưỡng; Ngăn ngừa và chăm sóc người bệnh HIV/AIDS; Vấn đề sử dụng rượu, thuốc lá, ma tuý; Ngăn ngừa thiên tai, bạo lực và rủi ro; Đề phòng tai nạn thương tích;Bảo vệ thiên nhiên và môi trường; vv…

3. Cách phân loại của UNICEF:
+ Tự nhận thức: Nhận biết và hiểu rõ bản thân về những tiềm năng, tình cảm, những mặt mạnh, mặt yếu của mình, cũng như vị trí của mình trong cộng đồng.
+ Lòng tự trọng: Nhận thức được những điều tốt đẹp – những giá trị của bản thân và kiên định giữ gìn những giá trị đó trong các tình huống phải lựa chọn giá trị.
+ Đương đầu với cảm xúc: Nhận thức được cảm xúc của mình và nguyên nhân của chúng. Có những quyết định mà không bị cảm xúc chi phối, dù vẫn phải tính đến nó.
+ Đương đầu với căng thẳng: Khả năng nhận biết nguyên nhân, hậu quả và cách khắc phục những biến động gây căng thẳng.
+ Quan hệ: Biết cách đối xử phù hợp với từng đối tượng cụ thể để phát triển tối đa những tiềm năng tốt đẹp trong các mối quan hệ đó.
+ Cảm thông: Biết đặt mình vào vị trí người khác đặc biệt là khi phải đương đầu với những vấn đề nghiêm trọng (do hoàn cảnh hoặc do chính mình gây ra). Hỗ trợ người khác để họ tự quyết định và đứng vững trên đôi chân của mình.
+ Kiên định: Biết bảo vệ những giá và trị niềm tin của bản thân nếu phải đương đầu với những ý nghĩ hoặc việc làm trái ngược của người khác.
+ Thương lượng: Là kĩ năng quan trọng trong quan hệ cá nhân với nhau, liên quan đến tính kiên định, khả năng thoả hiệp, khả năng đương đầu với những hoàn cảnh đe doạ hoặc tiềm ẩn rủi ro (bị bạn bè rủ trốn học, làm việc sai trái, trêu chọc bạn bè thái quá).
+ Giao tiếp có hiệu quả: Biết lắng nghe (tiếp nhận, chắt lọc thông tin) và hiểu được người khác (nhận thức được vấn đề họ cần).
+ Tư duy phê phán: Khả năng phân tích, đánh giá và chọn lọc thông tin để có những quyết định phù hợp.
+ Tư duy sáng tạo: Là khả năng đáp ứng phù hợp khi học sinh tiếp cận với các phương thức mới, ý tưởng mới, cách sắp xếp và tổ chức mới.
+ Ra quyết định: Có những quyết định đúng, nên và không nên làm việc gì để bảo vệ bản thân và cộng đồng; Lường được những vấn đề nảy sinh trước mỗi quyết định; Có kế hoạch làm việc để hiện thực hoá quyết định.

4. Tìm hiểu 21 kỹ năng sống trong tài liệu kèm theo tải tại đây

Nghị quyết TW Đảng chỉ rõ: "Đối với giáo dục phổ thông, tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh. Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời..."